APA 7 bulgu yazımı: temel kurallar

İstatistiksel analizleriniz ne kadar doğru olursa olsun, bulguları standartlara uygun raporlamazsanız hakem süreçlerinde sorun yaşarsınız. APA 7 (Amerikan Psikoloji Derneği'nin 7. baskı stili), sosyal ve sağlık bilimlerinde en yaygın kullanılan raporlama biçimlerinden biridir. Bu yazıda istatistik bulgularını APA 7'ye uygun yazmanın temel kurallarını, sık yapılan hatalarla birlikte özetliyoruz.

Her bulguda olması gereken dört bileşen

APA 7'de bir istatistiksel sonucu raporlarken neredeyse her zaman dört bilgi birlikte verilir:

• Test istatistiği: Testin değeri (ör. t, F, χ², r).
• Serbestlik derecesi (sd): Parantez içinde belirtilir.
• p değeri: Anlamlılık düzeyi.
• Etki büyüklüğü: Farkın ya da ilişkinin büyüklüğü (ör. Cohen's d, η², r).

Yalnızca p değerini vermek yetersizdir; okuyucunun bulgunun büyüklüğünü değerlendirebilmesi için etki büyüklüğü zorunludur.

Test istatistiği ve serbestlik derecesi

Test istatistikleri italik yazılır ve serbestlik derecesi parantez içinde gösterilir. Bazı tipik biçimler:

• t-testi: t(48) = 2,34
• ANOVA: F(2, 87) = 5,12
• Ki-kare: χ²(3, N = 200) = 9,87
• Korelasyon: r(98) = 0,42

Ki-karede örneklem büyüklüğünün (N) serbestlik derecesiyle birlikte verildiğine dikkat edin.

p değerinin yazımı

APA 7'de p değeri için bazı yerleşik kurallar vardır:

• p değeri italik yazılır.
• Tam değeri vermek tercih edilir (ör. p = 0,032).
• Çok küçük değerlerde p < 0,001 biçimi kullanılır; p = 0,000 yazılmaz.
• p, 0 ile 1 arasında olduğundan başına 0 konmaz: p = ,03 (İngilizce stil) ya da Türkçe metinde virgüllü gösterim tercih edilir.

Türkçe metinde ondalık ayraç olarak virgül kullanılması imla açısından doğrudur; derginin tercih ettiği biçimi de göz önünde bulundurun.

Etki büyüklüğü raporlama

Etki büyüklüğü, sonucun pratik önemini gösterdiği için APA 7'nin vazgeçilmez parçasıdır. Test türüne göre uygun ölçüyü seçin:

• t-testi → Cohen's d
• ANOVA → eta-kare (η²) veya kısmi eta-kare
• Korelasyon → r (ve r²)
• Ki-kare → Cramér's V veya phi

Etki büyüklüğünü yorumlarken küçük, orta ve büyük şeklindeki yerleşik eşikleri rehber olarak kullanabilir, ancak alanınızın bağlamını da göz önünde bulundurabilirsiniz.

Ondalık basamak ve sayı yazımı

APA 7'de sayılar genellikle iki ondalık basamakla raporlanır; p değeri için üç basamak yaygındır. Mümkün olamayacak değerler (korelasyon, oran, p gibi 1'i aşamayan değerler) için tam sayı kısmında sıfır kullanılmaz. Yüzdeler, ortalama ve standart sapmalar tutarlı bir ondalık düzeniyle yazılmalıdır. Metin içi tutarlılık, raporun profesyonelliğini doğrudan etkiler.

Tablo ve şekil kuralları

APA 7'de tablo ve şekillerin belirli bir düzeni vardır:

• Her tablo ve şekil numaralandırılır (Tablo 1, Şekil 1) ve numara üstte, başlık onun altında italik yazılır.
• Tablolar dikey çizgilerden arındırılmış, sade yatay çizgilerle düzenlenir.
• Metinde her tablo ve şekle açıkça atıf yapılır ("Tablo 1'de görüldüğü gibi...").
• Tablo ve şekil, metindeki bilgiyi tekrar etmek yerine onu tamamlamalıdır.
• Gerekli açıklamalar tablo altına not olarak eklenir.

Metin içi raporlama örneği mantığı

Bir bulguyu metinde raporlarken, sayıyı bir cümleyle bağlama oturtun. Örneğin bir karşılaştırmayı raporlarken grupların ortalama ve standart sapmalarını verin, ardından test istatistiği, serbestlik derecesi, p değeri ve etki büyüklüğünü ekleyin. Bulguyu yorum kısmından ayırın: sonuçlar bölümünde ne bulduğunuzu nesnel biçimde aktarın, ne anlama geldiğini tartışma bölümüne bırakın.

Sık yapılan hatalar

En sık görülen yanlışlar; yalnızca p değeri vermek, etki büyüklüğünü atlamak, serbestlik derecesini belirtmemek, "anlamlı" kelimesini "önemli" anlamında kullanmak, tabloları metinle gereksiz yere tekrarlamak ve ondalık gösterimde tutarsızlık yapmaktır. Bu hatalar, içerik doğru olsa bile makalenin revizyon almasına neden olabilir.

Profesyonel destek: İstatistik Atölyesi, 2012'den bu yana yürüttüğü çalışmalarda analiz sonuçlarının APA 7 ve dergi formatlarına uygun raporlanması konusunda destek sunmaktadır. Sağlık Bilimleri Makale Analizi hizmetimizle bulgularınızı standartlara uygun ve savunulabilir biçimde hazırlamanıza yardımcı oluyoruz.